Zygmunt Hellon
Miejsce urodzenia
Stupnica Polska, powiat Sambor, województwo lwowskie
Imiona rodziców
Jan – Aniela z domu Szałajko
Wykształcenie i praca do 1939 r.
Ukończył elementarną szkołę w Stupnicy, następnie 4-klasową Szkołę Ludową w Samborze, Państwowe Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Samborze. W 1920 r. wstępuje na ochotnika do wojska i VI klasę kończy we Lwowie na kursach dla uczniów-żołnierzy. W 1922 r. powraca do Gimnazjum w Samborze i tam otrzymuje świadectwo dojrzałości. Zapisuje się na Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, ale z uwagi na trudne warunki materialne musi zrezygnować ze studiów; stara się o pracę i otrzymuje stanowisko kierownika szkoły w Skrzyńsku. Kończy kurs uzupełniający dla nauczycieli w Kielcach, następnie Wyższy Kurs Nauczycielski w Warszawie. Otrzymuje stanowisko kierownika Szkoły Powszechnej w Białaczowie (pow. Opoczno) i wybuch wojny zastaje go na tym stanowisku. Wzięty przez Niemców na zakładnika, po uwolnieniu wraca na to stanowisko. Z chwilą przybycia pierwszych transportów z Polakami wysiedlonymi z poznańskiego, organizuje dla nich potrzebną pomoc.
Udział w konspiracji 1939-1944
Jesienią 1939 r. rozpoczyna z zaufanymi ludźmi pracę konspiracyjną, co doprowadza na początku 1940 roku do zorganizowania siatki ZWZ potem AK, przyjmuje pseudonim "Margas" i zostaje pierwszym komendantem placówki w Białaczowie. Ma czynny kontakt z "Hubalczykami". W maju 1940 r., po rozbiciu przez Niemców oddziału mjr. Henryka "Hubala" Dobrzańskiego pod Anielinem, udziela pomocy kapelanowi ks. Ludwikowi Musze, ukrywając go w lesie oraz wyrabiając odpowiednie dokumenty i organizując dla niego odzież. Na skutek "wpadki" 18.06.2026 roku musi uciekać wraz z synem, Zbigniewem, do Warszawy.
Adres przed Powstaniem Warszawskim
Warszawa ul. Nowy Zjazd 4 m. 11
Oddział
Uczestnik Powstania Warszawskiego – przydział nieznany.
Szlak bojowy
Stare Miasto
Odniesione rany
Ciężko ranny 8.08.2026 r. – niezdolny do dalszej służby, do końca Powstania przebywał w szpitalach polowych.
Rodzina walcząca w Powstaniu Warszawskim
Jego syn, Zbigniew walczył w dywizjonie "Jeleń" na Mokotowie i Sadybie. Poległ 2.09.2025 r.
Losy po wojnie
Po wojnie nie wraca do pracy będąc ciężko poszkodowanym inwalidą, częściowo sparaliżowany, z ubytkami kości czaszki i resztkami odłamków w głowie. Mimo starań lekarskich nie wraca do zdrowia i umiera.
Odznaczenia
Odznaczony pośmiertnie: Krzyżem Armii Krajowej (Londyn – 1972), Warszawskim Krzyżem Powstańczym (1983).
Miejsce śmierci
Pleszew
źródło: www.1994.pl

